Webperf
Ekki vegna þess að ég telji alla sem nota það hafa rangt fyrir sér, heldur vegna þess að orðið getur gefið til kynna að aðgengi sé eitthvað sem bætist við eftir á. Leiðrétting. Eitthvað sem lagast þegar allt annað er tilbúið.
Aðgengi á ekki að vera aðlögun. Það á að vera grunnforsenda. Í evrópskri löggjöf, eins og aðgengistilskipuninni (European Accessibility Act), og í stöðlum eins og EN 301 549 er meginreglan skýr. Aðgengi á að vera innbyggt frá upphafi, ekki bætt við í lok ferlis. Það er þessi meginregla sem ég vil að tungumálið okkar endurspegli.
Orðin sem við veljum skipta máli
Á sama tíma vil ég setja þetta í samhengi. Það ríkir ákveðin kvíði á sviði aðgengis þegar kemur að málfari, og hann getur stundum valdið meiri skaða en gagni. Við sjáum sama mynstur í umræðum um fötlun, skerðingu og fjölbreytileika. Hugtökin breytast, skoðanir ganga í sundur og margir verða óvissir um hvað þeir mega segja yfir höfuð. Sú óvissa getur leitt til þess að fólk forðist að ræða aðgengi alfarið, og það er verri niðurstaða en að einhver noti ófullkomið orð.
Við þurfum að geta mætt hvert öðru án gríðarlegra krafna um málfræðilega nákvæmni. Einstaklingur sem segir aðgengisaðlögun en vinnur virkt að því að byggja aðgengi inn frá upphafi gerir í reynd rétt. Ef sá einstaklingur mætir svo leiðréttingum um orðaval er hætta á að við missum bandamann.
Hvað ræður raunverulega úrslitum
Ef orðið aðgengisaðlögun er það sem ræður því hvort stofnun forgangsraðar aðgengi frá upphafi, þá liggur vandinn dýpra en í orðavali. Stofnanir sem taka aðgengi alvarlega gera það vegna þess að þær hafa ferla, vinnureglur og þekkingu sem tryggja það. Ekki vegna þess að þær nota rétt hugtök.
Umræður um hugtök gegna hlutverki. Þær neyða okkur til að ígrunda og hjálpa okkur að verða meðvitaðri. En þær mega ekki verða hindrun í vegi raunverulegs starfs, og þær mega ekki skapa menningu þar sem óttinn við að segja rangt yfirgnæfir vilja til að gera rétt.
Vaxandi vitund
Jákvætt er að vitund um aðgengi er að vaxa. Fleiri stofnanir átta sig á að þetta snýst um vinnulag, ekki um viðbót eftir á. Með réttri þekkingu, réttum verkfærum og vilja til að fylgja viðurkenndum stöðlum og leiðbeiningum getur aðgengi orðið eðlilegur hluti af hverju verkefni.
Ég mun halda áfram að forðast orðið aðgengisaðlögun. En ég mun einnig reyna að mæta þeim sem nota það af forvitni frekar en pirringi. Það er hvað við gerum sem ræður úrslitum, ekki eingöngu hvað við segjum.